„პუტინის რუსეთი“ – მონობა, გულგრილობა, დიქტატურა

1524827_577034655746764_2477942586503373284_n

 

მთელი ბავშვობა წელიწადნახევრით უფროსი დის ჩრდილში გავატარე, ეს უმცროსი შვილების ბედისწერაა ალბათ ან თვისება. ახლაც, როდესაც ყველას და ყველაფრისგან თითქმის დამოუკიდებელი ადამიანი გავხდი, როგორც კი ჩემი დის გვერდით აღმოვჩნდები, მაშინვე მასზე „ჩამოკიდების“ სურვილი მიჩნდება ხოლმე. პროფესიაც ასე ავირჩიე, რაც ჩემს დას სურდა, მეც ის მინდოდა, ჟურნალისტიკაზე ორივე ვფიქრობდით, მერე ჩემმა დამ აზრი შეიცვალა და ფილოლოგია და საგამომცემლო საქმე აირჩია, იშვიათი სპეციალობა იყო. ამის შემდეგ მე კიდევ დიდხანს მეგონა, რომ ჟურნალისტი გავხდებოდი, მაგრამ ისევ ჩემმა დამ გადამწონა, ერთი წლის შემდეგ მეც საგამომცემლო საქმეზე ჩავაბარე, თუმცა, საბოლოოდ, გამომცემელი მე  გავხდი, ის სხვა გზას გაჰყვა. მაშინ გული დამწყდა, რომ ჟურნალისტი არ დადგა ჩემგან, მაგრამ ახლა არც ერთი წუთით არ ვნანობ ჩემს არჩევანს, თუმცა ამჟამინდელმა საქმიანობამ დროებით ისევ მიმიყვანა ერთ დროს სანატრელ პროფესიამდე, უფრო სწორედ ამ პროფესიის უმაღლეს გამოვლინებამდე.

მე ახლა ანა პოლიტკოვსკაიაზე ვწერ, “ნოვაია გაზეტას” რუს კორესპოდენტზე. რამდენიმე თვე მისი მოსწავლე ვიყავი, სტაჟიორი, ცხელ წერტილებში დავყვებოდი და ვსწავლობდი. ასეთი სასწავლო კურსი ბევრს არ გაუვლია, თუმცა კურსის დასრულების შემდეგ ჟურნალისტი მაინც არ გავმხდარვარ, თუნდაც იმიტომ რომ პროფესიის შეცვლა არ მინდა, თუმცა ანამ სხვა რამ შეძლო, თავდადება მასწავლა, ვინმესთვის, რამისთვის, სიმართლისთვის…

ანა დიდი გოგო იყო, ყველაზე და ყველაფერზე დიდი. თავისი კარიერის პიკში მყოფს ქმარი დაშორდა, ვერ გაუძლო მის ცეცხლს. ასეც ამბობდა, როდესაც მუშაობდა, როგორც აგიზგიზებულ კოცონს, ანასაც ისევე ვერ მიუახლოვდებოდი, მაშინვე დაგწვავდაო, ასე რომ ხშირად ქუჩაში ელოდა თურმე, როდის ჩააქრობდა შუქს თავის ოთახში და დაიძინებდა, ელოდა ვულკანის დროებით მიძინებას. რა გასაკვირია, რომ ვერ გაუძლო. კაცებს ხომ, ხშირ შემთხვევაში, არ უყვართ ასეთი ძლიერი ქალები.

ანა პოლიტკოვსკაიას „პუტინის რუსეთის“ თარგმნა რომ დავიწყე, ყველაზე ცუდი პერიოდი მქონდა ცხოვრებაში, თავი უზარმაზარ სამყაროში სულ მარტო დარჩენილი გოგო მეგონა და რაღაც ძლიერი ემოცია მჭირდებოდა, დიდი ენერგეტიკა, თავშესაფარიც მჭირდებოდა და ეს წიგნი ზუსტად ის აღმოჩნდა, რასაც ვეძებდი. ვკითხულობდი და ვხვდებოდი, რომ ეს გადამარჩენდა. ასეც მოხდა, ანას გავყევი, მასთან ცხოვრებამ გადამარჩინა, ფეხზე დამაყენა და გზაც მაჩვენა, მიმართულება. ანა? ანა მოკლეს.

ალბათ ბევრს გაუკვირდება, რა გადარჩენაზე ვსაუბრობ. მწერლები, მთარგმნელები კი ხშირად ასე ვცხოვრობთ, წიგნიდან წიგნამდე, პერსონაჟიდან პერსონაჟამდე, რეალურსა და არარეალურს შორის თავგზაც კი გვებნევა ხოლმე. ზემოთ გიყვებოდით, ანას სტაჟიორი ვიყავი-მეთქი, არადა მხოლოდ მისი წიგნის მთარგმნელობას ვგულისხმობდი. თუმცა, ანა არ ყოფილა არარეალური, არც ერთი წუთით!

ერთად ბევრი ვიმოგზაურეთ. უკან, საბჭოთა კავშირსა და 90-იან წლებში. მივდიოდით მოსკოვის ქუჩებში მე და ანა და ქუჩაში ჩამწკრივებული, სხვადასხვა პროდუქტით მოვაჭრე ქალები თბილისს მაგონებდნენ. საბჭოთა კავშირში დავიბადე, მაგრამ ამ კავშირის არაფერი მახსოვს, სამი წლის ვიყავი, რომ დაინგრა. შემდეგ კი ისეთ არეულ ქვეყანაში ვიცხოვრეთ მეც და ჩემმა თანატოლებმაც, რომ არც გვეგონა, სხვანაირი ცხოვრება თუ არსებობდა. ანაც ბევრს მიყვებოდა ამ დროზე, დამფრთხალი, გალოთებული კაცების ქუჩაში სავაჭროდ გამოსულ ცოლებზე, საბჭოთა კავშირის ნანგრევები საკუთარი ხელით რომ გაიტანეს და გზები ცოტა მოასუფთავეს, მწყობრიდან გამოსულ გათბობის სისტემასა და თავიანთ სახლებში გაყინულ ადამიანებზე, ხშირად დიდი დაგვიანებით იატაკზე მიყუნულებსაც კი რომ პოულობდნენ.

ჩეჩნეთის ომზე მიყვებოდა, მე კი ამ დროს ხშირად აფხაზეთსა და სამაჩაბლოზე ვფიქრობდი. მრცხვენოდა ამის გამო, მაგრამ ვერაფერს იზამ, ყველას ჩვენი გვტკივა, ჩვენი გაგვჭირვებია. მიმიხვდა ალბათ ანა ამას, წამიყვანა და 16 წლის ელზა კუნგაევას სახლში დამტოვა, მის მშობლებთან, ცნობილმა რუსმა პოლკოვნიკმა ბუდანოვმა მოცალეობის ჟამს, ჩვეულებრივი გართობისთვის რომ გააუპატიურა და შემდეგ მოკლა. მის მშობლებთან დამტოვა და ომის საშინელებაზე კიდევ ერთხელ დამაფიქრა. მხოლოდ ოთხი წელი იჯდა ამ ყველაფრისთვის პოლკოვნიკი ციხეში, შემდეგ კი როგორც მექა ხანგოშვილმა, ანას თბილისელმა მეგობარმა ამ წიგნის ქართული თარგმანის პრეზენტაციაზე გვითხრა, ჩეჩნებს ბუდანოვი მოსკოვში მოუკლავთ, ასე უპოვიათ სამართალი უსამართლო იმპერიაში.

რუსეთის ჯარშიც შევაღწიე ანასთან ერთად. ანამ ბევრი საიდუმლო გზა იცოდა ამისთვის. შესვლამდე კი დედებს შევხვდით, სამხედრო ნაწილების დიდ გალავნებთან, ყველგან იდგნენ რუსი დედები, გაურკვეველ ვითარებაში სამხედრო სამსახურის დროს მოკლული შვილების, რუსი სამხედროების დედები – იდგნენ და ამაოდ ეძებდნენ სამართალს, სასამართლო დარბაზებსაც ამაოდ სტუმრობდნენ, მოსამართლეები თავად ისინი იყვნენ, მათი შვილების მკვლელები: გენერლები, მეთაურები, ჩინოვნიკები, რომლებსაც ეს უბედური დედები ამაოდ უყურებდნენ თვალებში, იქ სინანული არ იყო, არც დარდი, წუხილი.

მაფია? მხოლოდ იტალიურ ფილმებში მენახა და ან „ნათლიასთვის“ ვის არ აქვს ერთხელ მაინც თვალი შევლებული, ადამიანების გაწირვა, ხოცვა ამ სამყაროში ჩვეულებრივი ამბავია. მე კი სულ სხვა მაფიოზი გავიცანი, ურალელი პაველ ანატოლევიჩ ფედულევი, ადამიანების გაწირვა, ხოცვა, ქურდობა, მითვისება არც მის სამყაროში ყოფილა უცხო, რამდენი საწარმო გაანადგურა ეკატერინბურგში, ლობვიში, კაჩკანარში და ვინ მოსთვლის სად აღარ, რამდენი ადამიანი შეწირა თავის საქმიანობას, მოხვდა კიდეც ერთი-ორჯერ ციხეში, მაგრამ მალევე სრულიად უვნებელი და დაუსჯელი გამოდიოდა იქიდან, აგრძელებდა თავის „საზოგადოებრივ საქმიანობას“ – ისევ და ისევ რუსული სასამართლო!

ანა ხელშეუხებლებს უწოდებდა ფედულევსა და მის თანამებრძოლებს, იყვნენ კიდეც, ჯერ უდიდესი მფარველები ჰყავდათ ხელისუფლებაში, დროთა განმავლობაში კი თავად იქცნენ მათ უდიდეს „მფარველებად“, სწორედ ამიტომაც მოხდა ალბათ, რომ 2012 წელს, ლამის ოც წლიანი კრიმინალური ცხოვრების შემდეგ, ფედულევს სვერდლოვის სასამართლომ 20 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯა. ეტყობა ზედმეტად დიდი ძალაუფლება ჩაიგდო ხელთ და ასე ჩამოიშორეს. მისი ზეობა დასრულდა, თუმცა ანა ამას ვეღარ მოესწრო.

2002 წლის 23 ოქტობერი და „ნორდ-ოსტის“ ტრაგედია ყველაზე მძაფრი შთაბეჭდილება იყო, მაგრამ რუსეთს წინ უარესი ელოდა – „ბესლანი“.

ისტორიები განმეორდა. პირველი – დუბროვკაიას ქუჩაზე მდებარე თეატრში მოხდა, მიუზიკლ „ნორდ-ოსტის“ დროს. ჩეჩენი ტერორისტები შეცვივდნენ და მსახიობები და მაყურებლები ტყვედ აიყვანეს. ხელისუფლება მოლაპარაკებაზე არ წავიდა, მომწამლავი გაზი გაუშვა და ცეცხლი გახსნა. ყველა ტერორისტი დაიღუპა, თუმცა მათთან ერთად უამრავი ტყვეც. ამ მოვლენების შესახებ ანას მოყოლილი რომელი ერთი ისტორია გავიხსენო, თუმცა ყველაზე მეტად ის არ ამომდის თვალებიდან, როგორ გაწირეს ერთ-ერთი ტყვე, გაზით მოწამლული ტიმურ ხაზიევი. მისი თათრული გვარი ჩეჩნურად მიიჩნიეს, ამიტომაც სამედიცინო დახმარება არ აღმოუჩინეს, ტიმური საავადმყოფოში საიდუმლად იწვა და ნელ-ნელა კვდებოდა, ექიმებს ხელიც არ გაუნძრევიათ, ასეთი იყო ბრძანება.

პუტინმა ეს ყველაფერი საერთაშორისო ტერორიზმად გამოაცხადა და თავის მოქალაქეებს ამ ტერორიზმზე გამარჯვება მიულოცა. ხალხს არ გაუპროტესტებია, შესაბამისად, ორი წლის შემდეგ ბესლანის ტრაგედიის დრო დადგა. 2004 წლის 1 სექტემბერს ჩეჩნებმა ტყვედ ამჯერად ბავშვები, მშობლები და მასწავლებლები აიყვანეს სკოლაში. ხელისუფლების ქმედება კი იგივე იყო – არანაირი მოლაპარაკება, კვლავაც იერიში, მოკლული ტერორისტები და რუსეთის მოქალაქეები, ამჯერად დიდწილად ბავშვები.

ანაც გაემგზავრა ბესლანში მოვლენების გასაშუქებლად, იქნებ ბავშვების გადასარჩენადაც კი, იმ დროისთვის ხომ უკვე ძალიან დიდი იყო მისი ავტორიტეტი, მაგრამ თვითმფრინავში მოწამლეს, სასიკვდილოდ იყო გადადებული, თუმცა გადარჩა. სულ უფრო აშკარა ხდებოდა, რომ დიდი ხნის სიცოცხლე აღარ ეწერა. იცოდა ანამაც ეს, მაგრამ მტრებზე არ ფიქრობდა, ხალხზე ფიქრობდა, რომელსაც ის სჭირდებოდა.

პუტინმა კი ამასობაში ისევ მიულოცა ხალხს საერთაშორისო ტერორიზმზე გამარჯვება და ხალხმაც მილოცვა კვლავ მიიღო.

ტერორისტები რას ითხოვდნენო, იკითხავთ – ჩეჩნეთის მეორე ომის შეწყვეტას!

 

10371453_573375459446017_5208597484150292928_n

 

ანა პოლიტკოვსკაიას წიგნი „პუტინის რუსეთი“ 2004 წელს გამოვიდა ინგლისში, ძალიან დიდმა გამომცემლობამ, „რენდომ ჰაუსმა“ გამოსცა. რუსეთში დღემდე არ გამოსულა. 2006-ში ანა მოკლეს, ამბობდნენ პუტინმაო, რამზან კადიროვმაო. თუმცა სასამართლო ამდენი წლის თავზე, სულ ცოტა ხნის წინ, ამ წლის მაის-ივნისში დასრულდა. ანას შვილებმა ამ სასამართლოს და იმ განუკითხაობას, რაც მათი თქმით, ანას საქმის მოსმენებზე სუფევდა, პროტესტი გამოუცხადეს და სხდომებს არ ესწრებოდნენ. განაჩენი კი ხუთ არაფრის მთქმელ სახელსა და გვარს გამოუტანეს, შემკვეთი – უცნობია. როგორც ჩანს რუსული სასამრთლო და პუტინის რუსეთიც ისეთივე დარჩა, როგორზეც ანა გვიყვებოდა.

ზუსტად ამ პერიოდში გამოვიდა ჩვენი წიგნიც, „პუტინის რუსეთის“ ქართული ვერსია. ბევრჯერ ვთქვი, ახლაც ვიტყვი, ჟურნალისტებმა უნდა წაიკითხონ-მეთქი. ამაზე კარგი სამაგიდო წიგნი მათ არ ექნებათ, დარწმუნებული ვარ.

პოლიტიკოსებმაც უნდა წაიკითხონ და იცოდნენ, რომ ჩვენ, ვინც ეს წიგნი წავიკითხეთ, უკვე ყველაფერი ვიცით ჩინოვნიკების საქმიანობის იმგვარი მეთოდების შესახებ, რაც ამ წიგნშია, და ძალიან არ გვინდა, რომ მსგავსი რამეები ჩვენს ქვეყანაშიც ხდებოდეს.

ხალხმაც უნდა წაიკითხოს, განურჩევლად პროფესიისა და მსოფლმხედველობისა, იმიტომ რომ ანა ბევრს საუბრობს საზოგადოების პასუხისმგებლობაზე, საზოგადოების, რომელსაც ასე ადვილად “ამშვიდებს ხოლმე ხელისუფლება”, იმიტომ რომ მას ერთი სული აქვს ვინმემ “დაამშვიდოს”. არა, ჩვენ არ გვჭიდება ამგვარი დამშვიდება, არც გულგრილობა ერთმანეთის გასაჭირისადმი, უსამართლობისადმი. ჩვენ საკუთარი საღი აზრის ქონა და პოზიცია გვჭირდება.

თორემ მონობა ხომ ყველაზე ადვილია… ამად დაბადებიდან შეიძლება ვიქცეთ, მონებად საკუთარი თავის, ოჯახის, საზოგადოების და საქმე ისაა, შევძლებთ თუ არა თავის დახსნას ამ სტატუსისგან, თუ იმავე სტატუსით მოვკვდებით, რაც დაბადებისთანავე ასე მარტივად „ვიტვირთეთ“.

სტრასბურგი – მალე გამოღვიძების პერსპექტივით

Image

არ ვიცი აქ საიდან მოვხვდი. ალბათ უფრო სიზმარია. გავიღვიძებ და მიუხედავად იმისა, როგორი სიზმარი იქნება, მაინც უსიამოვნო შეგრძნებას დამიტოვებს შიშის, მარტოობის განცდას. უსიამოვნოს, ან სამწუხარო სიზმრის გამო ან – სინანულის, რომ სიზმარი დასრულდა.

არ მახსოვს აქ როდის, როგორ მოვედი, მაგრამ ახლა სტრასბურგის ნოტრ-დამის კათედრალში კვირის მესას ვესწრები. ბევრი არაფერი მესმის, უბრალოდ მრევლთან ერთად მორჩილად ფეხზე ვდგები მაშინ, როდესაც სხვები დგებიან და შემდეგ ისევ სინქრონში ვიკავებთ ჩვენ-ჩვენ ადგილებს. თვალები ფართო მაქვს, გული ხმაურით მიცემს. თურმე კათოლიკურ ტაძარშიც შეიძლება იპოვო სიმშვიდე. ეძიო ღმერთი. სიყვარული ეძიო.

ორღანი.. მარია… მარია… სხვა სიტყვებს ვერ ვარჩევ. ფაქტია მრევლი ღვთისმშობელს ადიდებს, თავს ავედრებს. თვალებს ვხუჭავ და უცნაური მელოდია, უჩვულო, წრეებს ხაზავს წყვდიადში, სხვა ფიგურებსაც. ტექსტი არ ვიცი. მხოლოდ მუსიკას ვყვები და ვღიღინებ, ღვთისმშობელო დამიფარე, დამიფარე სიყვარულისგან, ადამიანად ყოფნისგან დამიფარე.

შშშ… შშშ… დაუდევრად შემობოდიალებულ ტურისტებს საჩვენებელი თითის ტუჩთან მიტანით წესრიგისკენ მოუწოდებს მაღალი ფრანგი მამაკაცი და მკაცრად ახსენებს: ეს მესაა!

მარია… მარია… დამიფარე, დამიფარე სიყვარულისგან, ადამიანად ყოფნისგან დამიფარე. მამაჩემის შეუვალობისგანაც დამიფარე, რომელმაც მამაჩემის სიკვდილი გადაწყვიტა, ვიცი, რომ გადაწყვიტა, იმიტომ, რომ მამაჩემს სიკვდილი არ უნდოდა. გადაწყვიტა და უარი ვერ ვუთხარი, ანდა რას ვეტყოდი, ხომ მაფრთხილებდა, მამზადებდა… “აღიღე ჯვარი შენი და შემომიდექ მე!” აღიღე ჯვარი შენი… ჯვარი შენი აღიღე…

მარია… მარია… ყველა დაგვიფარე უმამობისგან. სიყვარულისგანაც დაგვიფარე. ადამიანობამდე დაცემისგან.
სიზმრების ქალაქია… ჩემი სიზმრების ქალაქი, ან სულაც ერთი სიზმრის. ერთი დღის. წეროების ქალაქია. ვიწრო ქუჩები. მყურდო თეთრ სახლებზე მწვანე, წითელი, ყვითელი ხის ჟალუზები თითქოს ბავშვებმა ფერადი ფანქრებით მიახატეს. რაფებზე ყვავილები, პატარა ხიდები, ხიდებზეც ყვავილები… ფერადი. შემოდგომა… მიწაზე ფოთლები ყვითელი… შრრ… შრრ… მივაბიჯებ ნახევრად გამხმარ ფოთლებში და… ისევ… სიზმრების ქალაქია. სტრასბურგი.

ერთ-ერთ ქუჩაზე ჩარლი მხვდება. ფეხებთან ქილა დაუდგამს და ჩემგან ხურდას ელოდება. ცენტსაც არ ვიმეტებ. წინ ვუდგები. თავს იწონებს. ჩარლია, მაგრამ ჩარლის ბაძავს. მის მანერებს ყურადღებასაც არ ვაქცევ. წინ ვუდგები და თვალებში ვუყურებ. ვუყურებ, ვაშტერდები მანამ, სანამ თავს უხერხულად არ იგრძნობს. ჩარლია, მაგრამ ჩარლის თამაშობს. უცნაურია.

Image

ახლა გუტენბერგის მოედანზე მივდივარ. სალაროში ევრონახევარს ვიხდი და საქანელისკენ გავრბივარ. დიდ ცხენს ვირჩევ, მე რომ გამიძლებს ისეთს და ბავშვებთან ერთად წრეზე ვტრიალებ. ჩემი ცხენი ხან ზევით მიიწევს ხან ისევ ქვევით ბრუნდება. ბავშვები მხიარულობენ. ჟრიამულია. მე ჰაერს ვებრძვი. ჰაერს, რომელიც მომეტებულად იჭრება ჩემს ფილტვებში, მაშინ, როცა ზოგიერთებს თავს აყვედრის.

რაჰიდა. ასე შევარქვი კამერუნელ, შავკანიან გოგონას. სახელი არ ვკითხე. უბრალოდ შევარქვი. ალბათ ახლაც დგას სტრასბურგის რომელიმე ხიდზე, ხელში ძალიან პატარა გიტარა უჭირავს, უკრავს და მღერის. მღერის სულშიჩამწვდომად. მისი ერთი მეგობარი კვლავაც დოლზე უკეთებს აკომპანიმენტს, მეორე კი ფოტოებს იღებს. ან იქნებ რაჰიდა უკვე აღმოაჩინეს, მისი ძლიერი ხმა და შესრულება ყურსმიღმა არ დარჩენიათ. უცნაური აფრიკული ჩაცმულობა დაუწუნეს მხოლოდ, პირდაპირ ქუჩიდან წაიყვანეს და უთხრეს, რომ საერთოდ, რაც ნაკლებს ჩაიცმევს, მით მეტად მოუსმენენ. ან იქნებ სულაც არავის აღმოუჩენია, ახლაც დგას ჩამავალი მზის ქვეშ და ისევ თავის შორს წასულ სიყვარულზე მღერის… I still wait… I still wait…

Image

ველოსიპედების ქალაქია. მეც ჩემს ველოსიპედზე ვჯდები და პეტიტ ფრანცისკენ მივქრივარ. ორთვლიანი ველოსიპედი არც არასდროს მქონია, არც მისი მართვა ვიცი. მაგრამ მივქრივარ. გზად კათედრალიდან ზარების ხმა ისმის. ჯვრისწერაა.

მარია… მარია… დამიფარე დაბადებისგან… სიყვარულისგან… გარდაცვალებისგან.
თორემ ცხოვრება სიზმარია მალე გამოღვიძების პერსპექტივით.

ქოლგები

Image

შენ შეიძლება ბევრჯერ მოხვიდე

და ყოველ ჯერზე

სულ სხვადასხვა ფერში იყო გადაწყვეტილი,

სულ სხვადასხვა მხრიდან მოხვიდე

და არც ერთხელ არ დაიჯერო, რომ

როდესაც ბუხართან დაგსვი

ზამთრის სუსხში შეციებული

და დაგაპურე,

არც ერთხელ არ მიფიქრია, აღარ გამეშვი.

შენ შეიძლება მიყურებდე და არ გჯეროდეს,

რომ, როდესაც წვიმა ჟონავს ჩემი სახლის

ხის სახურავში,

მე არ ვაწყობ ალაგ-ალაგ დიდრონ ჯამებს

და არ ვაგროვებ წყლის წვეთებს ერთად.

დაე, იდინონ.

და ზოგჯერ ისიც შეიძლება, ძლივს შესამჩნევი

ღიმილიც კი აგითამაშდეს,

როცა თვალს მოკრავ,

ერთი დიდი შლაპის ქვეშ თავშეფარებული

როგორ ვგავარ ქუჩის ქოლგებს დიდი ბოტებით

გუბეებში რომ მიტოპავენ ტროტუარებზე,

გაოცებული თვალებივით რომ ტრიალებენ

ყველა მხარეს ჩამომდგარ ნისლში

და უპეები დაგროვილი წვიმით ევსებათ,

იტირონ მაინც.

ჩვენ შეიძლება არც არასდროს დავიჯეროთ

გარდაუვალი ერთმანეთი,

და შემთხვევითი შეხვედრებიც ყველა ქუჩაზე

არად ჩავაგდოთ.

არად ჩავაგდოთ,

რომ წარსულმა იმდენჯერვე მოგვიკაკუნა,

რამდენჯერაც ხმა არ გავეცით,

რამდენჯერაც თვალი დავხუჭეთ,

რამდენჯერაც გავახილეთ იმისთვის,

რომ კვლავ დაგვეხუჭა

რამდენჯერაც ვთქვით, ამინ, ღმერთო,

შენი ბრალია, შენ გინდოდა ასე, ამგვარად.

და ბოლოს ისიც შეიძლება,

თვალი მოვკრათ ერთმანეთს და აღარც შევჩერდეთ,

აჩქარებით ჩავიაროთ,

რაც უბრალოდ ნიშნავდეს, რომ დიდები გავხდით.

ან უბრალოდ გვჯეროდეს, რომ ეს ასე მოხდა.

და შეიძლება აღარ მოხვიდე არც ერთი მხრიდან,

არც ერთ ფერში გადაწყვეტილი,

არც მე ვცხოვრობდე იმავ ხის სახლში,

და არ ვამბობდე წვიმაზე, რომ დაე, იდინოს.

ჩვენ შეიძლება სულ უბრალოდ აღარსად ვიყოთ,

აღარსად ვიყოთ ერთმანეთისთვის.

ზღვის ღმერთები

Image

როცა  ჩვენ ვსხედვართ ერთმანეთთან

ერთმანეთისთვის,

ვისთვისაა მარტოობა უარესი, ვერ გაგვიგია.

მე არც არასდროს არ გიყურებ ისე პირდაპირ,

რომ დაინახო ყველა ნაპირი,

და ღია გქონდეს ქუთუთოები ყველა ტალღისთვის,

რომელიც ჩუმად დამისხლტა და გამომექცა

იმ ანძებისკენ,

იალქნებისკენ,

იმ ნავებისკენ,

ასე მდუმარედ რომ ტივტივებენ

შენს მოქუფრულ ხელისგულებზე

(უამინდობას მოელიან მეთევზეებიც

და კეცავენ გაშლილ ბადეს შუაგულ ზღვაში).

მე არ მაქვს შენზე დიდი სიყვარულის უფლება, არა,

უფრო მეტი ზღვის ღმერთებმა

სულ თავისთვის შემოინახეს,

ზუსტად ისეთი, ჩვენ რომ ვინატრეთ,

და რომც გახდეს ოკეანე უფრო მშვიდი ვიდრე ოდესმე,

მაინც ვერ შევძლებ გადმოვცურო ყველა სისხლძარღვი

ჩემი გულიდან ყველა უჯრედს რომ ეხეთქება

ჩემი სხეულის.

ხვეული არისო შენი თმა და რაღაცნაირი, -

სულ მუდამ ასე მიყურებენ შენი თვალები,

და დღემდე ისე ძლიერ მჯერა ამ გამოხედვის,

თითქოს კარს უკან ატუზული გითვალთვალებდე.

და როცა ვცხოვრობთ სხვა ქვეყნებში, ქალაქებში,

უვარსკვლავო სასტუმროებში,

ოკეანეს და ოკეანეს შორის ვტორტმანობთ თითქოს,

კილომეტრებში გვეკარგები ერთმანეთის

ავანჩავანი,

არავინ არის ისე ახლოს, ისე სრულებით,

როგორც სულ ერთი ჩაფიქრება შენს იალქნებზე

კომპასივით რომ გზას მიკვლევენ სინათლისაკენ.

და როცა მერე ვსხედვართ ისევ ერთმანეთისთვის,

ერთმანეთთან თავჩაქინდრული

და თვალებში ყველაზე დიდი მოქცევისას

ვმალავთ სისველეს,

დილის ცვარივით რომ გვეპარება გათენებისას,

აღარ დაგიდევთ ზღვის ღმერთების მოპარულ ნადავლს,

და ვამბობთ,

არ გვაქვს ერთმანეთზე მეტი სიყვარულის უფლება, არა!

“ნეტარ არიან” შვილები

Image

ღმერთო, რა ხანია ვეღარ ვიხსენებ,

როდის გახდი მამაჩემი,

რატომ გახდი მამაჩემი,

მე გთხოვე თუ შენით ისურვე?!..

და მას მერე, რაც ჩემი მეგობრების მამებმა,

ჩემი ახლობლების მამებმა,

მამაჩემმა,

თქვეს, რომ შვილებმა უკვე დროა

აღარ იტირონ მათ იმედად -

რადგან „ნეტარ არიან“ შვილები,

რომელთაც ანუგეშებენ,

და აღარ ანუგეშეს -

ჩემმა სევდიანმა მეგობრებმა,

ჩემმა სევდიანმა ახლობლებმა,

მე,

გადავწყვიტეთ, ჩუმად ვიტიროთ,

რადგან „ნეტარ არიან“ შვილები, რომლებიც

აღარ ტირიან სხვების იმედად,

თუმცა კი ხშირად ფიქრობენ ასე:

ნეტავ ღმერთია მამაჩემი,

რომელიც ზოგჯერ დავკარგო ლამის,

თუ მამაჩემია სწორედ ის ღმერთი,

რომელიც იყო, რომელიც არის?!

კადრი (ლურჯი მეჩეთი)

მუსლიმანივით ფეხმორთხმული

ლურჯ მეჩეთში ვზივარ და ვფიქრობ,

ხომ არ ვილოცო?!

თუ ღმერთი მიხმობს, რად ვეძიო

ვისთვის ააგო სულთან აჰმედმა

ეს მეჩეთი ან ვის ჯინაზე.

ჩადრმოხვეული,

ფეხშიშველი ვამბობ: წმიდაო,

ძლიერო და უკვდავო ღმერთო!

ლურჯი მეჩეთის კარს უწყვეტი ტალღა აწყდება

ტურისტების და ხანდახან

მლოცველებისაც.

კართან კი დიდი მოთმინებით და წესის დაცვით

ქალებს ლურჯ ჩადრებს გვირიგებენ

და ფეხზე გვხდიან.

მეჩეთში  ღობით გაუმიჯნავთ მლოცველთა დასი,

და საზღვარს იქით დამხობილი მუსლიმანები

ალაჰს უხმობენ მშველელად

და საზღვარს აქეთ,

ტურისტების ყველა ღმერთი ირევა ერთად.

მე ვამბობ: ღმერთო, ძე ღმერთო და სულო წმიდავ,

უთხარი მამას, ფეხმორთხმული ვზივარ და ველი,

მარჯვენა სვეტთან.

კადრი (ქალწულის კოშკი)

Image

ჩემი სიყვარული უსაგნოა.

არც უმწიკვლოა ჩემი სიყვარული,

არც ერთადერთი.

ასეთს, „ერთადერთს“, ვერ შეხვდები ვერც ერთ განედზე,

მკაცრად ვიწამე,

და უკვე არ მსურს, რომ უკანსვლით დავბრუნდე უკან,

რითაც დავიწყე.

მზე მაინც ჩავა,

დღესაც ჩავა, ხვალაც, მაზეგაც.

და პასუხად გეტყვის მარტივად,

რომ ასეთად ის ღმერთმა შექმნა,

თუ ალაჰმა, თუ ბუდამ და ან და კიდევ

ვინ მოთვლის მხსნელად რამდენ ვინმეს მოიშველიებს,

გააჩნია, რომელი მხრიდან შეხედავ და უსაყვედურებ.

თოფქაფის პარკში მიჩქმალული კაფე მასწავლეს,

ბოსფორს უყურებს, ან ბოსფორი გიყურებს აქეთ,

თუ ჩამოჯექი, განმარტოვდი, გაითავისე.

ჩაის ვსვამ უხმოდ გამჭვირვალე მინის ჭიქიდან,

თურქული წესით ვიღებ ხელში, ესეც შევნიშნე.

და ვფიქრობ ჩემი სიყვარული რა უსაგნოა,

არც უმწიკვლო, არც ერთადერთი.

ზღვაში კი თეთრი, ხან მოთეთრო ან მუქი ფერის

ხომალდები მიდი-მოდიან,

პორტში შედიან, გამოდიან, სხვა არაფერი.

მათგან კი, იქვე, სიახლოვეს „ქალწულის კოშკი“

დგას ზღვაში მტკიცედ, გაუნძრევლად

და ხმას არ იღებს.